فنجانت را خالی کن
روزی روزگاری یک استاد دانشگاه به ملاقات استاد ذن معروفی رفت.

رفت تا از او ذن را یاد بگیرد و به علم و خرد استاد آگاه شود.

استاد ذن به او خوش آمد گفت و او را به یک فنجان چای دعوت کرد.

هر دو استاد رو به روی هم نشسته بودند و استاد ذن برای میهمانش چای ریخت، اما پس از پر شدن فنجان، همچنان به ریختن چای ادامه داد.

استاد دانشگاه می دید که فنجانش از چای سرریز شده، ابتدا چیزی نگفت اما صبر او هم لبریز شد و گفت: استاد کافی است، فنجان دیگر جا ندارد.

استاد ذن دست نگه داشت، قوری را گذاشت، لبخند زد و گفت: تو هم شبیه این فنجان هستی، من چطور می توانم به تو ذن را نشان دهم وقتی هنوز فنجانت را خالی نکردی؟!

درس ورزشی: این داستان کوتاه درس فوق العاده مهمی برای ورزشکاران دارد.

مفید بودن یک کاسه به خالی بودن آن است.

برای اینکه بتوانیم رشد کنیم باید همیشه آماده رها کردن چیز هایی که می دانیم بشویم تا بتوانیم چیز های جدید تری از دیگران یاد بگیریم؛ باید بتوانیم همواره مهارت و تکنیک های مهم و ویژه را از مربیان و هم تیمی های خودمان و حتی رقبا یاد بگیریم.

بهترین ورزشکاران، حتی آنهایی که در بالا ترین سطح ورزش هستند هم همیشه در پی یاد گرفتن تکنیک های جدید و به روز کردن مهارت هایشان هستند. شنونده خوبی در خصوص آموزش های دیگران باشیم و علی رغم همه چیز هایی که می دانیم آماده بهتر شدن.
از خودتان سوال کنید آیا من در این ورزش یک دانش آموز هستم؟ آماده یاد گرفتن؟ غرور چیزی است که بزرگترین ورزشکاران را به نابودی می کشاند.

شاید امروزه افراد جامعه بیشتر دچار استرس شوند و حتی پس از مواجه شدن با سوانح و موضوعات استرس زا هم احساس ناراحتی کنند. اگر بخواهیم این موضوع را سالمندان بررسی کنیم، قطعا به مشکلات سخت تر و حساس تری خواهیم رسید. این که استرس پس از سانحه چیست و چگونه قابل درمان است را در ادامه به صورت کامل عنوان کرده ایم.

PTSD چیست؟ و چطور سالمندان را درگیر خود میکند؟

اختلال استرس پس از حادثه (PTSD) اختلالی روانی است که پس از یک رویداد دلخراش و تهدید کننده در زندگی سالمندان رخ می دهد.

این اختلال مدتهاست در میان آوارگان و پناهندگان و سربازان بازگشته از جنگ شناخته است.

سایر سالمندان نیز در صورت مواجهه با وقایع بسیار سخت یا تهدید کننده در زندگی، کار یا اوقات فراغتشان، به این بیماری مبتلا می شوند.

این اختلال حالتی از ضربه روحی است که می تواند بر هر سالمند یا افرادی که شاهد یک یا چند رویداد تلخ و بسیار سخت بوده اند رخ دهد.

برای نمونه رویداهایی که می توانند منجر به PTSD شوند، جنگ، شکنجه یا درد شدید، تجاوز جنسی، تجاوز به عنف، آدم ربایی، تصادف با ماشین، بلایای طبیعی، آتش سوزی و سرقت می باشند. این رویدادها بطور طبیعی وحشتناک بوده و باعث می شوند فرد مسن زندگی خود را در خطر ببیند.

برخی واقعا در معرض خطر مرگ بوده اند در حالی که سایرین تنها حس می کنند در خطر مرگ هستند.

آنچه حائز اهمیت است این نیست که آیا خطر واقعا وجود داشته یا خیر، بلکه طرز احساس آن یا چگونگی واکنش مغز مهم است.

ویژگی ها و نشانه های خاص استرس پس از سانحه در سالمندان

یک ویژگی عمده سالمند مبتلا به PTSD ترس مداوم از قرارگیری دوباره در یک شرایط تکان دهنده است.

در نتیجه آنها با تمام قدرت تلاش می کنند تا از هر چیزی که آن تکان روحی را به یادشان می آورد جلوگیری کنند.

ویژگی خاص دیگر این است که سالمندان تحت تاثیرPTSD در زندگی روزمره شان این حادثه را در ذهن مرور می کنند و انواع افکار و احساساتی را به یاد می آورند که قابل کنترل نیستند.

فقط به یک جرقه کوچک نیاز دارند و مستعد نگرانی یا خشم بیش از اندازه می باشند.

نشانه های دیگری از اختلال از قبیل افسردگی، مشکلات حافظه و درد جسمی نیز ممکن است آشکار شوند.

نیروی مقاومت ناپذیر علائم می تواند باعث شود مبتلایان به PTSD احساس کنند که کنترل خود را ندارند و قادر به شناخت شخصی که بودند نمی باشند.

باور به توانایی خود در عملکرد عادی در محیط کار، خانواده و فعالیت های اوقات فراغت از بین می رود و خود را از جامعه جدا می کنند.

چگونگی پیشرفت استرس پس از سانحه در سالمندان

اکثر سالمندان پس از یک حادثه دلخراش، واکنشی نشان خواهند داد.

بسته به اینکه او چقدر آسیب دیده، میزان متفاوتی از عوارض شروع خواهند شد.

این عوارض میتواند احساس بی حسی، نگرانی، غم، گریه، خشم یا اظهار احساسات دیگر باشد که یک واکنش کاملا طبیعی در برابر شرایط تلخ و تکان دهنده است.

اگر علائم پس از یک ماه فروکش نکند، ممکن است PTSD شروع شود.

به همین دلیل حائز اهمیت است که خویشاوندان نزدیک، دوستان و همکاران آگاه بوده و هر رفتار تغییر یافته ای را تحت نظر بگیرند تا بتوانند مداخله نموده و در صورت لزوم کمک حرفه ای دریافت کنند.

این اختلال ممکن است تا سال ها بعد از اینکه فرد در معرض ضربه روحی قرار گرفته، شروع نشود؛ در هر حال معمولا علائمی از نگرانی یا احساسات مشابه در مقطعی از زمان وجود خواهد داشت.

طبق گزارشات یک نفر از سه نفر دچار این اختلال به صورت پیشرفته میشود که میبایست از روان درمانی های ویژه و کمک های تخصصی تری اسفاده کند.

مشکلات و مضرات مربوط به استرس پس از سانحه در افراد سالخورده

این اختلال نیز میتواند خطرات و تغییرات عمده ای را در سالمندان و بزرگسالان ایجاد کند.

بسیاری از این مضرات را در ادامه عنوان کرده ایم:

مشکلات مربوط به خواب و کابوس ها

ممکن است در خواب خود مشکل داشته باشید و یا شاید بارها و خیلی زود از خواب می پرید.

بسیاری از سالمندان با مغزی سرشار از افکار پریشان و درهم بیدار می شوند. آنها نیز اغلب چندین بار در شب کابوس می بینند.

مهم نیست که چقدر می خوابند ولی همچنان خسته و بی دل و دماغ اند.
مشکلات حافظه و تمرکز
برخی متوجه می شوند که حافظه و تمرکز آنها از دست رفته، تا حدی بخاطر این است که تمام انرژی شان صرف تمرکز بر روی”زندگی، مرگ، و بقاء” شده است.

اطلاعاغراق شده صداها و سایر چیزها که می توانند سبب بازگشت ضربه روحی شود، کاملا خسته کننده است.

آنها کارهای مهم روزانه را فراموش میکنند، نمی توانند قرارهایشان را به یاد آورند، مشکل برنامه ریزی داشته و سر به هوا و مردد به نظر می رسند.

تغییرات شخصیتی

بسیاری از سالمندان تغییرات شخصیتی را پس از آغاز ناهنجاری تجربه می کنند.

این ناهنجاری می تواند به شکل طغیان های خشم، عصبانیت یا نگرانی بروز کنند که شخص قادر به کنترل آنها نیست.

برای سایرین این طغیان ها می تواند کاملا بی جهت و نامتناسب باشد، بنابراین حضور شخص مبتلا به PTSD در کنار سایرین می تواند مشکل باشد.

تندرستی احساسی کاهش یافته

برخی نیز قادر به نشان دادن تعهد، همدردی، مهربانی و عشق نیستند.

آنها ممکن است میل به انجام کارهایی که قبلا از انجامش لذت می بردند را از دست بدهند.

آنها کمتر به افراد دیگر و خود علاقمندند و نمی توانند از چیزهای لذت بخش لذت ببرند.

البته فقدان غریزه جنسی نیز رایج است.

افسردگی و احساس گناه

افسردگی اغلب با احساس گناه و ندامت همراه است. خودباوری در این سالمندان پایین است و در مورد خود تفکرات منفی دارند.

افرادسالخورده دچار PTSD از افسردگی متوسط رنج می برند، در حالیکه سایرین به شدت تأثیر پذیرفته اند.

افسردگی ممکن است انزواطلبی را افزایش داده، حتی مبارزه با بیماری را سخت تر نماید.

مشکلات سوء مصرف

سوء مصرف به ویژه در مصرف الکل یا داروهای ضد اضطراب نسبتا زیاد بوده و به دلیل فقدان مهارت های حل مشکل، جلوی درمان گرفته می شود.

همچنین ثابت شده است که سوء مصرف برای سلامتی مضر است.

راه های درمانی برای استرس پس از سانحه PTSD افراد مسن

متاسفانه هیچ راه حل ساده ای وجود ندارد، و نوعی خاص از درمان وجود ندارد که هر کس به آن اشاره کند و بگوید، این همان چیزیست که کارساز است.

بنابراین برای انجام درمان صحیح، تشخیص دقیق حائز اهمیت است.

دوره های درمان ممکن است شامل عوامل زیر باشند:

درمان شناختی رفتار، به سالمندان دچار PTSD و بستگان وی، نحوه برخورد با علائم را آموزش می دهد.

مشاوره های روان شناختی، به پردازش تجربیات آسیب زا کمک می کند.

فیزیوتراپی، تنش، درد و غیره را کاهش می دهد و به احیای عملکردهای از دست رفته کمک می کند.

روان پرستاری، توانایی مراقبت از خود و برخورد با مشکلات سلامتی را بهبود می بخشد.

معالجه، علائم روانشناختی را کاهش می دهد و سایر درمان ها را تکمیل می کند.

مددکاری اجتماعی، ارتباط با خدمات اجتماعی را برقرار نموده و از آن حمایت می کند.

کار آموزشی، مهارت های شخصی را گسترش می دهد و تماس با جهان بیرون را ترغیب می کند.

مددکاران فرهنگی، با تعامل کاربردی به سالمند کمک می کنند.

روانشناسی به کمک سالمندان مبتلا به PTSD می آید

روانشناسی های مختلفی وجود دارد، ولی ثابت شده است که درمان شناختی و درمان از راه مواجهه بطور خاصی در درمان PTSD مؤثر باشد.

درمان شناختی بر افکار، احساسات، رفتار و ادراک فیزیکی افراد مبتلا به PTSD تاکید می کند.

روانشناس به تعیین اینکه کدام فاکتورها الگوهای تفکرات و رفتار را تشویق می کنند کمک می کند و مرتب سعی می کند آنها را به چالش کشیده و تغییر دهد، برای مثال، ممکن است به سالمند مبتلا به PTSD مقدار کمی تکلیف داده شود تا راه های متفاوت تفکر و عمل کردن را بیازماید.

در درمان از راه مواجهه، فرد مسن مبتلا به PTSD یاد می گیرد با خاطرات تکان دهنده در شرایط تحت کنترل مواجه شود.

مواجهه با شرایط ترس آور بطور مرتب یا در تخیل فرد یا در واقعیت، اضطراب را کاهش داده و فرد تدریجا یک حس کنترل به دست می آورد.

فرد مبتلا به PTSDیک دیدگاه واقع بینانه تری نسبت به ضربه روحی کسب کرده و واکنش های خود را طبق آن تنظیم می کند.

دارو درمانی برای افراد پیر مبتلا به PTSD

درمان دارویی اغلب برای PTSD لازم است.

داروهای ضد افسردگی و آرام بخش ها با فرایندی شیمیایی عمل می کنند که به هنگام دچار بودن به PTSD در مغز نامنظم اند.

یکی از عملکرد های دارو نرمال نمودن سطح کورتیزول هورمون استرس و سروتونین و نروآدرنالین فرارسان عصبی مغز است که برای تمرکز، حافظه، اضطراب و افسردگی مهم هستند.

میزان نرمالی از این مواد در نرمال سازی ریتم روزانه و ریتم خواب نیز اهمیت دارد.۴- ۶ هفته طول می کشد تا مشخص شود آیا دارو مفید است.

گاهی اوقات در صورتی که تاثیر مطلوب بدست نیاید یا سالمند عوارض جانبی ناخوشایندی را تجربه کند، نیاز است مقدار دارو زیاد شود، یا دارویی جدید امتحان شود.

خانواده باید به درمان سالمند دچار PTSD کمک کند

خانواده شما نقشی کلیدی در پیشگیری ایفا می کنند.

آنها می توانند هنگام درمان تان، در مشاوره ها شرکت کنند.

همچنین با بیماری، دوره و درمان آن و علاوه بر این اینکه چطور بهتر با مراحل مختلف دوره آن ارتباط برقرار کنند آشنا می شوند.

خانواده شما می توانند اطلاعات مهمی را فراهم کنند و اغلب اولین افرادی هستند که تغییرات در رفتارتان را مشاهده می کنند یا در مورد هر فشاری که ممکن است شما تحت آن قرار گیرید با خبر می شوند.

اگر علائم جدیدی ازPTSD بروز کند، آنها می توانند بدرستی پاسخ دهند و به دریافت کمک های حرفه ای کمک نمایند.

سیدمصطفی ضرابی حسینی

برای بسیاری از والدین، این یک تجربه‌ی واقعی و بسیار غم‌انگیز است. اگر از سال‌های قبل برای چنین روزی آماده نشده باشید و برای علایق خودتان و ارتباط عاطفی با همسرتان وقت نگذاشته باشید، عبور از این برهه کار آسانی نخواهد بود.

سندروم آشیانه‌ خالی (Empty Nest Syndrome)

یک اختلال روانی یا تشخیص بالینی نیست، بلکه اصطلاحی است برای توصیف احساس عمیق غم، نگرانی و تنهایی که برخی والدین پس از بلوغ فرزندان و ترک منزل به قصد رفتن به دانشگاه یا جدا زندگی کردن تجربه می‌کنند. برای بسیاری از والدین، این یک تجربه‌ واقعی و بسیار غم‌انگیز است. تمام والدینی که فرزند دارند سندروم آشیانه‌ خالی را تجربه نمی‌کنند. بااین‌حال، برای کسانی که فکر می‌کنند ممکن است مستعد افسردگی ناشی از آشیانه‌ خالی باشند، راه‌کار‌هایی برای رویارویی با آن وجود دارد.

اگر هم‌اکنون در فاز آشیانه‌ خالی هستید و این سندروم را تجربه می‌کنید، نگران نباشید، چون برای غلبه بر غم و اندوه کنونی شما راه‌هایی وجود دارد.

تجربه‌ سندروم آشیانه‌ خالی

برای بسیاری از والدینی که سندروم آشیانه‌ خالی را تجربه می‌کنند، این سندروم آغازگر پروسه‌ سوگواری است. کسانی این سندورم را تجربه می‌کنند که مسئولیت اصلی زندگی‌شان مراقبت از فرزند (فرزندانشان) بوده است. تحقیقات حاکی از آنست که پدران و مادران سطوح مشابهی از این سندروم را تجربه می‌کنند، اما والدین تحصیلکرده بهتر با رفتن بچه‌ها کنار می‌آیند.

درصورتی‌که هم‌زمان با این واقعه، وقایع دیگری مانند بازنشستگی، یائسگی یا طلاق صورت گیرد، تلخی این تجربه تشدید خواهد شد. والدین در راه بزرگ کردن فرزندان‌شان نقش‌های زیادی را برعهده داشته‌اند، از آشپز و پرستار گرفته تا راننده و مشاور و هم‌بازی. آن‌ها ساعت‌های بی‌شماری را صرف برآورده کردن نیاز‌های فرزندانشان و مراقبت از آن‌ها کرده‌اند. والدینی که زندگی‌شان حول محور زندگی فرزندانشان می‌چرخد بدون‌تردید در لحظه‌ی جدایی از آن‌ها و پس از آن، احساسات عمیقی را تجربه خواهند کرد.

پروسه‌ سوگواری اجتناب‌ناپذیر است، چون در زندگی والدین فقدانی به وجود آمده است. فرزند آن‌ها هنوز زنده و سالم است، اما والدین باز هم می‌توانند سوگ را حس و تجربه کنند، چون فرزندشان دیگر ساکن آن خانه و تحت مراقبت و حمایت آن‌ها نیست.

درجه‌ این سوگواری و میزان پریشانی احساسی در والدین مختلف متفاوت است. هرقدر والدین بیشتر درگیر زندگی و فعالیت‌های فرزندشان باشند، به‌حدی که فعالیت‌های خودشان را به‌خاطر او محدود کنند، احتمال اینکه آشفتگی احساسی، پریشانی و غم را پس از جدایی از او تجربه کنند بیشتر خواهد شد.

دنبال کردن فعالیت‌های رضایت‌بخش

رفتن فرزندان از خانه حفره‌ای خالی در زندگی برخی از والدین ایجاد می‌کند. دیگر کسی نیست که به کمک آن‌ها نیاز داشته باشد. این حفره‌ خالی را والدینی تجربه می‌کنند که وابستگی زیادی به زندگی فرزندانشان داشته‌اند. این حفره‌ی خالی نیاز به پرشدن دارد و نمی‌توان آن را با فعالیت‌های بی‌معنا پر کرد. این والدین باید علایق جدیدی یافته یا علایق قدیمی‌شان را مجدداً دنبال کنند. هرقدر این فعالیت‌ها معنادارتر باشد، خلا رفتن بچه‌ها بیشتر پر می‌شود.

برای نمونه، ممکن است شما یک مدرک هنری داشته باشید که از زمان به‌دنیا آمدن بچه‌ها و به عهده گرفتن مسولیت آن‌ها تا به امروز از آن استفاده نکرده باشید و همیشه رویای تدریس هنر را در سر داشته‌اید. این زمان فرصت خوبی برای بازگشت به علایق و برآوردن خواسته‌های خودتان است. آموزش عشق به هنر و بکارگیری توانایی‌هایی که سال‌ها از آن‌ها بهره نبرده‌اید حس رضایت‌مندی از زندگی را برای شما به ارمغان می‌آورد. پس به علایق‌تان فکر کنید تا با پرداختن به آن‌ها بتوانید بر حس ازدست‌دادن هدف غلبه کنید.

اگر درد شما تنهایی است دور فعالیت‌های منفردی که فقط روی خودتان متمرکز است خط بکشید. درعوض، به‌دنبال فعالیت‌هایی باشید که حضور دیگران را نیز دربرگیرد. تصور کنید به عکاسی علاقه دارید، پس عضو یک باشگاه عکاسی شوید یا در یک کلاس عکاسی ثبت‌نام کنید و از این فرصت برای یادگیری از دیگران و توسعه‌ روابط دوستانه با آن‌ها استفاده کنید. رفته‌رفته پی می‌برید گام بعدی اینست که با استفاده از مهارت‌های عکاسی خود خاطرات دیگران را ثبت کنید و این استعدادتان را با آن‌ها سهیم شوید. حالا که می‌توانید به خودتان وقت اختصاص بدهید مهارت‌ها و توانایی‌های شما قابلیت رشد و شکوفایی دارند.

فعالیت‌های مفید دیگر شامل این موارد می‌شوند: ادامه‌ی تحصیل، کمک‌های داوطلبانه در موسسه‌های خیریه، احیای دوستی‌های قدیمی و یافتن شغل. مهم پرداختن به کاریست که به آن علاقه دارید تا با انجام آن دوباره احساس ارزشمندی کنید. در خانه نمانید که جای خالی بچه‌ها را ببینید، غصه بخورید و امیدوار باشید احساسات شما معجزه‌وار تغییر کنند. حال شما با گذشت زمان بهتر خواهد شد. یافتن علایق جدید می‌تواند عبور از این مرحله را برای شما آسان‌تر کند.

زنده کردن دوباره‌ عشق‌

زوج‌های زیادی بعد از بزرگ شدن بچه‌ها و رفتن‌شان از خانه طلاق گرفتند، چون در نبود آن‌ها دیگر وجه اشتراکی نداشتند. درصورتی‌که این یک فرصت عالی برای زنده کردن دوباره‌ی عشق و تمرکز روی رابطه‌تان با یکدیگر است. اگر احساس می‌کنید وجه اشتراکی ندارید اشکالی ندارد. به فکر کاری باشید که هر دو توافق کنید با هم انجام دهید. لازم نیست هر دوی شما اشتیاق انجام آن را داشته باشید. همین که تمایل داشته باشید به‌خاطر با هم بودن آن را انجام دهید کافیست. دوچرخه‌سواری، یوگا، عکاسی، آشپزی و سفر از جمله کار‌هایی است که می‌توانید هردو با هم انجام دهید.

حمایت عاطفی همسر

با رفتن آخرین فرزند از خانه، تمام والدین احساسات مشابهی را تجربه نمی‌کنند. به احتمال زیاد تجربه‌های احساسی والدین بسیار متفاوت خواهد بود. ممکن است همسر شما آن‌قدر درگیر شغل خود باشد که حتی متوجه بروز سندروم آشیانه‌ی خالی در شما نشود. با همسر خود احساساتی را که تجربه می‌کنید به اشتراک بگذارید. بگذارید همسرتان بداند با رفتن تمام بچه‌ها از خانه دچار مشکل شده‌اید و در این دوران از گذار زندگی به حمایت عاطفی او نیاز دارید.

اگر همسر شما درباره‌ی افسردگی ناشی از این سندروم با شما صحبت کرد به‌لحاظ عاطفی از او حمایت کنید. به او اجازه‌ی ابراز احساساتش را بدهید بدون‌اینکه او را قضاوت کنید. محیط خانه و والدین تنهامانده باید با شرایط جدید تطبیق داده شوند. کمک کردن به یکدیگر و انجام فعالیت‌های مشترک برای گذر از این دوران ضروریست.
درخواست کمک درصورت نیاز
اگر نمی‌توانید به‌تنهایی با سندروم آشیانه‌ی خالی کنار بیایید و توان به اتمام رساندن کار‌های روزانه‌تان را ندارید کمک بگیرید. مشاوره گرفتن به عبور شما از این مرحله‌ی زندگی کمک می‌کند. بپذیرید که این مرحله گذراست و زندگی تغییر خواهد کرد. این مرحله به معنی بهتر یا بدتر شدن موقعیت زندگی شما نیست، بلکه صرفاً متفاوت است.

از دست دادن علاقه به کار‌هایی که قبلاً به آن‌ها علاقه داشته‌اید می‌تواند نشانه‌ای از افسردگی باشد. این احتمال وجود دارد که به‌واسطه‌ی سندروم آشیانه‌ خالی مدتی دچار افسردگی شوید.

پنج مرحله‌ سوگواری این دوره عبارتند از:

– انکار (عدم پذیرش حقایق/ مقاومت دربرابر تغییر)
– خشم (ناراحتی از خود و دیگران)
– چانه‌زنی (حرف زدن با خدا یا نیروی برتر/ قرارومدار گذاشتن با خود)
– افسردگی (ناراحتی و پشیمانی/ ترس و تردید)
– پذیرش (دست برداشتن از مقاومت/ استقلال احساسی)

شاید شما در این برهه تمام این مراحل، برخی از آن‌ها یا حتی هیچ‌یک از آن‌ها را تجربه نکنید. اما بسیاری از والدین که دچار سندروم آشیانه‌ی خالی شده‌اند تمام این پنج مرحله را تجربه می‌کنند.

اگر احساس می‌کنید در مرحله افسردگی گیر افتاده‌اید یا به اصطلاح نور انتهای تونل را نمی‌بینید باید از مشاور کمک بگیرید تا از دچار شدن کامل به بیماری روانی جلوگیری کنید.

نحوه‌ اجتناب از سندروم آشیانه‌ی خالی

هیچ روش بی‌خطایی برای اجتناب از سندروم آشیانه‌ خالی وجود ندارد. باوجوداین، برای پیشگیری از وقوع آن راه‌کار‌هایی وجود دارد.

به فرزندتان کمک کنید تا برای ترک خانه آماده شود. برای بسیاری از والدین که این سندروم را تجربه می‌کنند حالت نگرانی و غم معمولاً به واسطه‌ این تصور ایجاد می‌شود که فرزندشان هنوز آمادگی مستقل شدن را نداشته است. تا قبل از نزدیک شدن به موعد رفتن آنها، باید آمادگی لازم را برای آن‌ها فراهم کنید.

اطمینان حاصل کنید که آن‌ها تمام تجهیزات و مهارت‌های لازم را در اختیار دارند. آشپزی یا کار با ماشین لباسشویی را یاد گرفته‌اند. در صورت نیاز می‌دانند چگونه از وسایل نقلیه‌ی شهری استفاده کنند. برای زندگی در خانه‌ جدید همه وسایل لازم را دارند. بعد از ترک منزل، تا زمان استقرار کامل در منزل جدید، آماده‌ی کمک به آن‌ها باشید، مثلاً می‌توانید تجربیات‌تان را در مورد نکات ایمنی، نحوه‌ آشنایی با همسایه‌ها یا چیدمان وسایل با آن‌ها به اشتراک بگذارید. صحبت درباره‌ این موضوعات به آن‌ها کمک می‌کند استقلال یافتن همراه با مهارت و امنیت را تصویرسازی کنند.

به خودتان و فرزندتان اطمینان بدهید. بخشی از استرس والدین، تغییر محل سکونت فرزندشان است. محل زندگی آن‌ها عوض می‌شود، ممکن است آپارتمان، خوابگاه یا جای دیگری باشد. این اطمینان را به فرزندتان بدهید که سرپناه اصلی او همچنان خانه‌ایست که در آن بزرگ شده، حتی اگر کیلومتر‌ها از آن فاصله داشته باشد.

اگر می‌خواهید با فرزندان خود رابطه‌ی صمیمی و سالمی داشته باشید، پس باید این اطمینان را به آن‌ها بدهید که همیشه پذیرای آن‌ها هستید، این حمایت شامل حمایت مالی از فرزند بالغ‌تان نیست (البته فرزندان بالغی هم هستند که اجاره‌ی خانه‌ی والدین‌شان را می‌دهند). هر توافقی که به صلاح اعضای خانواده‌ شما باشد خوب است، تازمانی‌که فرزندتان اطمینان داشته باشد در شرایط سخت زندگی به‌عنوان پدر و مادر حامی او هستید.

بپذیرید که فرزند شما هم بعد از ترک خانه ممکن است آشفتگی و استرس عاطفی را تجربه کند. سعی کنید مشوق زندگی او باشید. برای فرزندی که احتمال دارد در پی جدایی از شما دچار استرس شود، از طریق تلفن یا پیام در دسترس باشید. این موارد در همه‌ی افراد یکسان نیست. بهتر است از پتانسیل این احساسات در فرزند خود آگاه باشید و خودتان را برای حمایت عاطفی او آماده کنید. یک راه مفید برای هر دوی شما اینست که برنامه‌ریزی کنید یک روز مشخص در هفته تماس تلفنی داشته باشید.

فعالیت‌ها و علایق خاص خودتان را داشته باشید. برای پیشگیری از سندروم آشیانه‌ خالی عادت کنید تا زمانی که بچه‌ها در خانه هستند، اوقاتی را به خودتان اختصاص بدهید و علایق و سرگرمی‌های خودتان را دنبال کنید تا خارج از حوزه‌ی فرزندان و خانواده، زندگی خودتان را به عنوان یک فرد معنادار کنید. این عادت به نوعی مراقبت از خود است.

همه‌ ما نیاز داریم اوقاتی را فقط به خودمان اختصاص بدهیم و این کار اصلاً خودخواهانه نیست. شما روی خودتان سرمایه‌گذاری می‌کنید تا با حال بهتر و روحیه‌ قوی‌تر وظایف‌تان را به عنوان پدر یا مادر انجام دهید. اگر تمام علایق‌تان را به‌خاطر خانواده کنار بگذارید هم به خودتان آسیب می‌زنید و هم به خانواده‌تان.

روی ازدواج‌تان سرمایه‌گذاری کنید. تا قبل از رسیدن به سال‌هایی که ممکن است فرزندان خانه را ترک کنند، از ارتباط خود و شریک زندگی‌تان مراقبت کنید. صحبت‌های روزانه‌ شما صرفاً نباید در مورد بچه‌ها باشد. علایق و سرگرمی‌هایی پیدا کنید که هر دو با هم انجام دهید. دیر یا زود فرزندان خانه را ترک می‌کنند. اگر خودتان را برای چنین روزی آماده نکرده باشید و هیچ سرگرمی مشترکی با همسرتان نساخته باشید جای خالی بچه‌ها و نبودشان آزارتان خواهد داد. از حالا تلاش کنید برای خودتان به عنوان یک زوج وقت بگذارید و اوقات مشخصی از روز یا هفته را دور از بچه‌ها سپری کنید و از وجود هم لذت ببرید.

کلام آخر

همه‌ والدین با رفتن فرزندان‌شان از خانه دچار سندورم آشیانه‌ خالی نمی‌شوند. حتی برخی از والدین مشتاقانه منتظر چنین روزی هستند تا هم شاهد استقلال و موفقیت فرزندشان باشند و هم به نیاز‌ها و علایق خودشان بپردازند. عده‌ای دیگر از والدین ترکیبی از احساسات را تجربه می‌کنند، یعنی از یک سو منتظر رسیدن چنین روزی هستند تا وقت بیشتری برای خودشان داشته باشند و از سوی دیگر دلتنگ حضور فرزندانشان می‌شوند. این احساسات مختلف طبیعی هستند. احساس غم و اضطراب عاطفی از بین خواهد رفت، اما اگر از سال‌های قبل برای چنین روزی آماده نشده باشید و برای علایق خودتان و ارتباط عاطفی با همسرتان وقت نگذاشته باشید، عبور از این برهه کار آسانی نخواهد بود.

ما معمولاً عذرخواهی می‌کنیم چون بیش‌ازحد نگران فکر مردم هستیم یا احساسات آنها را بر نیازهای خودمان مقدم می‌دانیم. عذرخواهی در بسیاری از موقعیت‌ها غیرضروریست و گاه اصلاً نباید عذرخواهی کنیم.

 اشتباه برداشت نکنید، چون قرار نیست «عذرخواهی» کردن را کنار بگذارید. از آنجا که هیچ‌کس کامل نیست، پس عذرخواهی کردن امری کاملا طبیعی است. عبارت کوتاه «معذرت می‌خواهم» بسیار قدرتمند است، فقط نباید در به کاربردن آن زیاده‌روی کنید، چون به مرور زمان عزت‌نفس شما را از بین می‌برد. در ادامه‌ی این مطلب نمونه‌هایی از این موقعیت‌ها را به شما معرفی می‌کنیم.

چیز‌هایی که نباید به‌خاطرشان عذرخواهی کنید:

هرگز به‌خاطر دوست داشتن کسی از او عذرخواهی نکنید

از این حقیقت که قادر به دوست داشتن هستید به خودتان ببالید. افراد زیادی در دنیا وجود دارند که از شدت ترس شانس دوست داشتن را به خودشان نمی‌دهند. فرقی نمی‌کند چه کسی را دوست دارید یا آیا او هم شما را دوست دارد یا نه. مهم اینست که شما از این توانایی برخوردارید.

هرگز برای نه گفتن عذرخواهی نکنید

احترام گذاشتن به محدودیت‌های خودتان نشانه‌ای از عزت‌نفس است. اگر نمی‌توانید در جواب چیزی از بله گفتن ۱۰۰ درصد اطمینان داشته باشید هرگز نباید به‌خاطر نه گفتن عذرخواهی کنید. توانایی نه گفتن از نشانه‌های رهبران مقتدر است.

هرگز برای دنبال کردن رویاهایتان عذرخواهی نکنید

زندگی کردن با حسرت و پشیمانی انتخاب خود انسان است. هرگز برای دنبال کردن رویاهایتان عذرخواهی نکنید، چون دنبال کردن آنها به زندگی شما معنا می‌دهد. طعم شادی و خوشبختی را احساس نمی‌کنید مگراینکه رویای خودتان را زندگی کنید، نه اینکه فقط رویای آن را در سر داشته باشید.

هرگز برای وقتی که به خودتان اختصاص می‌دهید عذرخواهی نکنید

اگر خودتان را در اولویت قرار ندهید و مراقب خودتان نباشید به شادی و موفقیت نمی‌رسید. همیشه به نیاز‌های خودتان توجه کنید و برای انجام کار‌هایی که سبب شادیتان می‌شوند وقت بگذارید.

هرگز برای اولویت‌هایتان عذرخواهی نکنید

هرگز به هیچ‌کس اجازه ندهید به‌خاطر اهمیت دادن به اولویت‌هایتان به شما احساس گناه را تحمیل کند. همیشه به اولویت‌های خودتان اهمیت بدهید. اگر این موضوع برای خود شما مهم باشد دیگران هم به اولویت‌های شما احترام خواهند گذاشت.

هرگز برای پایان دادن به یک رابطه‌ی سمی عذرخواهی نکنید

شما هرگز نباید برای پایان دادن رابطه با کسی که شما را آزار می‌دهد از او عذرخواهی کنید. درک اینکه یک رابطه‌ی ناسالم شما را از دستیابی به پتانسیل‌های کامل‌تان بازمی‌دارد، یک گام بسیار بزرگ رو به جلو است. به خودتان افتخار کنید و به‌خاطر این شجاعت جشن بگیرید.

هرگز به‌خاطر نقص‌هایتان عذرخواهی نکنید

شما باوجود نقص‌هایتان زیبا و منحصربفرد هستید. این نقص‌ها را بپذیرید. هرگز به‌خاطر کیفیتی که شما را در بین این تعداد هم‌نوع منحصربفرد کرده ابراز تاسف نکنید.

هرگز به‌خاطر ایستادن سر تصمیم خود عذرخواهی نکنید

هرگز به‌خاطر دفاع از ارزش‌ها، اصول اخلاقی و اعتقادات مذهبی یا معنوی خود عذرخواهی نکنید. این ویژگی رهبران است که بخاطر انجام کاری که احساس می‌کنند درست است عذرخواهی نمی‌کنند.

هرگز برای ندانستن پاسخ عذرخواهی نکنید

جستجوی مداوم شناخت و آگاهی مغز ما را پویا و فعال نگه می‌دارد. هنگام رویارویی با فرصت یادگیری در هر سنی هرگز ابراز تاسف نکنید. گفتنِ «نمی‌دانم» نشانه‌ی قدرت و فروتنی است.

هرگز نباید به‌خاطر انتظارات بالا عذرخواهی کنید

هرگز به‌خاطر اینکه از دیگران همان انتظاراتی را دارید که از خودتان دارید، عذرخواهی نکنید. داشتن انتظارات بالا تنها به این معناست که شما می‌خواهید دیگران هم به اندازه‌ی شما تلاش کنند خود بهترین‌شان باشند.

هرگز به‌خاطر صرف هزینه برای خودتان عذرخواهی نکنید

هرگز به‌خاطر خریدن یک چیز باارزش برای خودتان عذرخواهی نکنید. این کار نشانه‌ی عزت‌نفس است. انسان‌های شاد و موفق برای داشتن حس رضایتمندی از زندگی به تمایلات خودشان اهمیت می‌دهند.

هرگز به‌جای شخص دیگری عذرخواهی نکنید

هرکسی مسئول اعمال و رفتار خودش است. نیاز نیست به‌خاطر کاری که فرد دیگری انجام داده عذرخواهی کنید، حتی اگر اعمال او به‌واسطه‌ی همکاری، همنشینی یا رابطه‌تان روی شما اثر بگذارد.

هرگز به‌خاطر تاخیر در پاسخ دادن عذرخواهی نکنید

انسان‌های موفق می‌دانند که گاهی‌اوقات اولویت‌بندی به‌معنای تاخیر در پاسخگویی به ایمیل‌ها و تماس‌های تلفنی است. هرگز به‌خاطر رسیدگی به مسائل مهم‌تر زندگی‌تان و تاخیر در پاسخگویی به ایمیل، پیام یا تماس کسی عذرخواهی نکنید.

هرگز به‌خاطر گفتن حقیقت عذرخواهی نکنید

انسان‌های قدرتمند از گفتن حقیقت ابایی ندارند. هرگز به خاطر داشتن این قدرت و توانایی شک به دلتان راه ندهید. همان‌طور که گفته‌اند و شنیده‌ایم «حقیقت تلخ بهتر از دروغ شیرین است».

نسبت به خودتان صادق باشید و نگران فکر دیگران نباشید. عذرخواهی بیش از اندازه یا ابراز تاسف غیرضروری به مرور زمان عزت‌نفس شما را از بین می‌برد. «متاسفم» را زمانی به‌کار ببرید که واقعا مرتکب اشتباه شده‌اید.